Lesivegleiðing til seinastu frágreiðing hjá Búskaparráðnum (mars 2014)

Um tú ikki tímir lesa alla frágreiðingina frá Búskaparráðnum (pdf), so er mynd 17, hóast hon bara umfatar einstaka vinnugrein, ein góð lýsing av, hvat hevur verið galið við øllum búskapinum (mest av politiskum ávum) bæði seinastu 2½ árini og longur aftur enn tað.

Mynd 17 klipt úr frágreiðing Búskaparráðsins, mars 2014:
Treystitalskanningin vísir m.a., hvat byggivinnan sigur forðar vøkstri.

Vigtigari er at skilja hasa myndina, enn at lesa samandráttin. Hyggja vit eftir tíðini undir hesari samgonguni, vísir myndin, at minkipolitikkurin hjá samgonguni hevur forðað vøkstri hjá vinnuni (myndin vísir, at manglandi eftirspurningur fekk vaksandi týdning fyrstu tíðina undir hesi samgonguni), og at tað sum nú serliga forðar vøkstri er, manglandi arbeiðsmegi, sum í ávísan mun er úrslit av, at politiska skipanin í áravís hevur skattastuðlað fólki at fara av landinum at arbeiða. Hetta síðsta kann tó broytast og er vigtugt at broyta. Annars kann samgongan megna tað ótrúliga vánaliga at fáa lønarglíðing og stagneraðan búskap í senn.

Rætting: Ein setningur er umorðaður fyri betur at samsvara við, at stuðul til fólk at fara av landinum at arbeiða hevur verið longur enn núverandi samgonga hevur sitið við valdið.

Gerhard Lognberg (2008 - 2014)

Nei, Gerhard Lognberg er ikki deyður... Árstølini vísa bara, hvørja seinking Gerhard hevur megnað viðvíkjandi ætlanini at fremja undirsjóvartunnil millum Sandoy og Streymoy.

Í dag skal Løgtingið viðgera uppskot Lmál 77/2013: Uppskot til løgtingslóg um at stovna partafelag og at byggja og reka undirsjóvartunlar millum Streymoy og Eysturoy og millum Streymoy og Sandoy.

Útlicitering, privatisering og uttanumtos

Tað mátti verið lætt at fáa semju um at koyra fiskivinnuna á marknað í staðin fyri at stýra sum ein almennur stovnur (ella fleiri) eftir boðum frá aðalráðnum.

Hetta er ein vinna, sum er sera væl egnað til privatan marknað tí ikki er neyðugt við innviklaðari regulering.

Fyrr enn hetta er framt -- at fiskivinnan og tilfeingisfordeilingin virkar á marknaðargrundarlagi -- er fullkomiliga absurd at tosa um at privatisera nakað sum helst annað alment virksemi. At tað kortini verður gjørt virkar sum ein roynd at flyta fokus frá, at tilfeingisrentan, sum alt Føroya fólk eigur sum eigari av tilfeinginum, í staðin rennur niður í fáar politiskt útvaldar privatar lummar. Talan er omanfyri eina miljard um árið. 10.000 føroyingar kundu livað av hesum, sum nakrir fáir vinir hjá politikarum ræna.

Aftaná 35 ár við framgongd og 35 ár við stagnatión

Arbeiðsministarin fyrra valskeiðið hjá Bill Clinton, búskaparfrøðingurin Robert Reich hugleiðir á facebook um búskaparsøguna tey 70 árini síðani annar heimsbardagi endaði:

Nú pápi mín fylti 100 hugsaði eg um Størsta Ættarliðið, sum hann var partur av. Tey vunnu Heimskríggið. Tey bygdu síðani eitt samfelag til síni børn og ommu- og abbabørn við søgunnar størstu útbygging av skúlaskipanini og víðari útbúgvingarmøguleikum, við einum motorveganeti tvørtur um statirnar, við mannarættindalógum, við almennari heilsutrygging til tey gomlu og til tey fátæku, og við umhvørvisverndarlógum. Tey vóru við at endurbyggja Europa og Japan, og fingu Amerika á mánan. Meira enn triði hvør var limur í fakfelagi, og tað gav miðalklassanum samráðingarstyrki til at tryggja teimum ein stóran part av búskaparligu framgongdini Og við framgongdini kundu tey rinda skattir, sum fíggjaðu tað mesta av tí, sum tørvur var á, meðan ríkastu amerikanarar rindaðu 70 pct í skatti av teirra síðst tjentu dollarum (tá Eisenhower var forseti var hægsti marginalskattur enntá 91 pct). Fløðandi sjógvurin lyfti allar bátarnar.

Robert Reich. Myndina havi eg av hansara bloggi.

BankNordiksa nýggi serligi kundabólkur

Nýliga strammaði BankNordik gebyrskrúvuna enn einaferð. Nú skulu kundar rinda fyri at hava konto í bankanum. Ein røð av undantøkum skuldu vera, hvørjir kundar kundu sleppa undan gjaldinum, m.a. at vera í onkrari fyrimunarskipan, hava nógvar pengar á bók ella skylda nógv, ella um man var eldri enn eitt vist ella yngri enn eitt annað.

Myndakelda: in.fo

Men í Føroyum er óbeinleiðis lógarkrav, at fólk skulu hava konto í peningastovni, bæði fyri at fáa løn útgoldna og til pensjónsuppsparing, og tí vísti eg á, at talan er um kradding. Eg havi eisini boðað frá, at eg ætli mær ikki longur at vera kundi í bankanum, har eg havi verið síðani dópsgávurnar fóru á konto.

Eg skrivaði so eisini eina grein við samanbering við danska Arbejdernes Landsbank, sum hevur gjørt eitt greitt val, at eisini kundar uttan nógvar pengar skulu hava møguleika at hava ókeypis lønarkonto. Og tað skuldi eg ikki havt gjørt!! Tíverri kom eg í somu grein inn á lønarviðurskiftini hjá Janus Petersen og skrivaði av órøttum, at hann hevur eina bonusskipan. Hetta varð rættað sama kvøld (sí greinina), men mistakið var gjørt, og tá er ov seint at harmast.

Svansið um gullkálvin

Nú tað er valg til umboðsráðið fyri Ognarfelag Tryggingartakaranna, er ein fyrrverandi nevndarlimur (starvsfólkaumboð), Kim Hansen, ið skrivar á facebook:

Tann, ið stillar upp fyri at koma í umboðsráðið og ætlar sær at ávirka tryggingargjøld, arbeiða fyri opinleika v.m., hevur ikki livandi tjans at røkka sínum máli. Øll, uttan undantak, ið eru vald gjøgnum árini, hava broytt hugsan tá tey eru komin inn! Ballini eru heilt einfalt ov góð til at takka nei til :)

Tað, sum Kim so ikki sigur er, at tað eru fá, ið stilla upp til umboðsráðið, sum ætla at broyta nakað. Tí tey vita longu, at ballini eru for góð, og tað skal ikki broytast, um man kemur inn. Nei, ballini eru orsøkin til at tey stilla upp. Men tað skal ikki vera ósagt.

Munur á bankum

Berlingske Business skrivar í gjár um Arbejdernes Landsbank, ið forrentar eginpeningin betur enn flestu aðrir bankar. Bankin hevur ikki somu áskoðan um sínar kundar, sum BankNordik

Vi traf et valg i 2006 om, at lønkontoen skulle være gratis. Vi ville sikre, at den enlige mor med den lille økonomi kan få sin løn ind og ud igen uden at skulle betale gebyrer. Andre banker har jo forsøgt at prise kunderne ud af banken. Det er jeg modstander af. Det svarer til at gå ind i en tøjforretning og blive bedt om at købe noget og betale gebyr, hvis jeg ikke gør det. Sådan en forretning har jeg ikke lyst til at komme i.

- Gert Jonassen, direktør i Arbejdernes Landsbank

Sama skrivstova, Palle From arbeiddi á í sendirøðini Krøniken. Myndakelda: Berlingske Business

Rætting: Í eini undanfarnari útgáva av hesum bloggi stóð skrivað, at Janus Petersen, stjóri í BankNordik, hevur bonuslønarskipan. Hetta er ikki rætt. Stjórn og nevnd fingu ein sokallaðan "completion bonus", tá bankin varð skrásettur á børsinum, men stjórin hevur ikki bonusløn í dag.

Sunnudagsútvarpsmikrofonhaldarí aftur, aftur

Eg rósi viðhvørt Kringvarpinum, men øgiliga ofta haldi eg, tey arbeiða við høvdinum undir arminum sunnudagar á tíðindadeildini. Eg havi fílst á tað fyrr (her og her). Og so var aftur í dag. Útvarpið segði frá, at politisk semja er um sandoyar- og skálafjarðartunlarnar, og tað gekk heilt galið, tá Gerhard Lognberg slapp at reypa av sínum stóra bragdi.

Á vegginum í facebook-bólkinum Kringvarp, havi eg tí spurt:

Tá tit nú hava samrøðu við Gerhard um sandoyartunnilssemjuna: í staðin fyri bara at halda mikrofonina, meðan hann reypar, hví brúka tit so ikki høvið at konfrontera hann við, at tunnilsuppskotið, sum nú er semja um, er 99 pct tað sama, sum Bjørt arbeiddi við í CEH-samgonguni, og sum fekk Gerhard at fara úr teirra samgonguni, og næstan akkra tað sama, sum Bjørt og Aksel løgdu fram í fjør (pluss nakrar mest sannlíkt irrelevantur ásetingar aftrat), og sum fekk Gerhard at bróta við flokkin hjá sær? Tað fyrra viðførdi, at Gerhard, mest sum einsamallur maður, nú hevur seinkað Sandoyartunlinum fimm og eitt hálvt ár.

Tað er í lagi, at tit ikki eru so konfrontatorisk, sum eg her seti tað upp, men eg vil bara vísa á, at tað skuldi ikki ein gang verið neyðugt við research, har er nokk av tilfari tilgongiligt, um man bara hugsar seg um og minnist.

BankNordik er ikki longur nakað fyri meg

Eg haldi tað er gott, at bankarnir hava effektiviserað og hava lagað bygnaðin til, tá nýggj tøkni gav møguleika fyri tí. Hetta gevur møguleika fyri lægri kostnaði. Men nýggjasta átakið hjá BankNordik sum er ætlað at sorterað kundar frá, sum ikki hava annað enn eina lønarkonto smakkar mær so illa, at eg rými úr bankanum, eg havi verið kundi í í 40 ár, og eg fari biðja so nógv onnur sum gjørligt -- og serliga tey við nógvum pengum ella stórum lánsgjøldum -- um at gera tað sama.

Tá bankin útnyttar ta serstøðu, at fólk við lóg skulu hava eina konto, so er talan um kradding av fúlasta slag. Eg skrivaði hetta á facebook fyrr í kvøld:

Kraddingin hjá BankNordik

Sambært portalinum ætlar BankNordik at krevja 20 krónur um mánaðin frá fólki, sum hava eina konto.

Tað burdi verið skjótt at gjørt lógaruppskot sum setir forboð ímóti avgreiðslugjøldum fyri tænastur, sum kundarnir ikki hava møguleika at velja frá. Og at hava konto sleppa fólk ikki at velja frá, um tey vilja hava løn.

Men umframt tað, so haldi -- eg enn sum áður -- at lógin skal áseta loft á lønina hjá bankastjórum. Einki annað er rímiligt, tá samfelagið við lóg verjir virksemið hjá bankunum við m.a. lóg um innskjótaratrygd. (Og tað gevur økonomiskt góða meining eisini.) Somu løn sum ein aðalstjóri er akkra passaligt til ein bankastjóra. Og aðalstjórar verður jú forrestin heldur ikki revsaðir, tá teir gera tað lort.

Les meira um kraddingina hjá bankavinnuni: Upprunin til ójavnan er fyrst og fremst kradding.

Jú, tað ber væl til við uppboðssølu

Kjartan Hoydal ger seg also býttari enn hann er, tá hann sigur við in.fo, at tað

Ber ikki til við uppboðssølu

Kjartan førir ymist fram, sum skal grundgeva fyri at ikki ber til við uppboðssølu. Eitt nú býtið millum skipabólkar. Men alt sum Kjartan eftirlýsir, ber væl til at hava -- eisini í eini uppboðssøluskipan. Uppboðssølan skal bara í minsta lagi koma í staðin fyri politisku telvingina um, hvørjir reiðarir sleppa at fiska hvussu nógv. Also í staðin fyri ta telving, sum skapar størst vanda fyri korruptión, og sum ger, at virðisøking fær ov lítið fokus hjá teimum, sum virka í fiskivinnuni.

Kjartan Hoydal. Mynd: in.fo

Kjartan Hoydal hevur púra rætt í, og sum hann endurgevur íslendska Ragnar Arnason fyri at siga, at

tað ber ikki til, at loyva marknaðarkreftunum einsamøllum at skipa fiskivinnuna,

og tað haldi eg ikki, nakar fortalari fyri uppboðssølu av føroyskum fiskirættindum ætlar. So har er okkurt, Kjartan av onkrari løgnari orsøk hevur misskilt.

Forbrugsboom aflyst - dankortet virker ikke

Dankortet virker igen...

... så måske skal den analyse revideres igen!

Løtt avgerð at fríkenna Jørgen

Løgmaður fer at bera skjótt at, skrivaði Norðlýsið, og endurgav Kaj Leo stutt eftir tíðindafundin hjá Jørgen. Tað snýr seg um tollsnýtið hjá fíggjarmálaráðharranum, Jørgen Niclasen, tá hann var umboð fyri Skipafelagið og lat vørur uttan toll til Sp/f N. Niclasen, har Jørgen Niclasen eisini var stjóri.

Og Kaj Leo hevur longu tikið eina avgerð: Løgmaður hevur álit á fíggjarmálaráðharranum.

Talan var ikki bara um eina skjóta avgerð, men avgerðin var sikkurt eisini løtt. Kaj Leo var ikki á tíðindafundinum í Miðlahúsinum, so hann hevur sum okur nógv onnur hugt á netinum. Eitt stað man kann síggja tíðindafundin er Ustream síðan hjá Kedes, og har síggja vit

Trýst á myndina, og hon verður størri.

... at tey senda frá Jørgeni Jesusi.

Har er vist bland komið í hjá Kedes millum Jesus og tollaran.

... men facebook riggar so

Jørgen skyldar uppá Jørgen

Fjølmiðlarnir hava havt eina søgu koyrandi um at Jørgen Niclasen, umboð fyri Skipafelagið í Sørvági, hevur snýtt við tolli.

Í gjár helt Jørgen Niclasen, fyrrv. stjóri í eini fyritøku sum fekk ágóða av hesum snýti, tíðindafund, og segði seg vera ósekan. Advokaturin hjá hesum Jørgen Niclasen sat við síðuna av og bæði váttaði, at snýt var farið fram, men segði eisini, at tað var umboðið hjá Skipafelagnum sum snýtti.

Niðurstøðan hjá Jørgen er, at hann er reinsaður, tí tað var ikki hann, sum snýtti. Tað var ein annar Jørgen, sigur Jørgen.

Miðlarnir hava longu dømt Jørgen

Óli á Deild Olsen spyr á facebook:

Eigur mann ikki at gjalda toll hvønn mánað, um mann hevur tollkreditt? Hvussu kann mann so enda við at skylda tvær milliónir í tolli, tá fyritøkan bert selur fyri 5 milliónir um árið?

Men eg spyrji, hví eingin spurdi Jørgen hatta, tá tey høvdu møguleikan á tíðindafundinum í gjár?

Frá tíðindafundinum í Miðlahúsinum.
Álvur Haraldsen hevur tikið myndina. Myndakelda: in.fo

Øgiliga fáir spurningar vórðu settir á 1½ tíma longum tíðindafundi sum leitaðu eftir fakta. Tað var heilt uppá premissurnar hjá Jørgen og snúi seg um jura. Tað var ikki meira enn latið upp fyri spurningum, so var mín reaktión á facebook:

Journalistarnir spyrja bara um jura, tað er forering til Jørgen. Bora í fakta og ikki minst manglandi fakta, um tit vilja hava nakað burturúr!

Hvorfor fortsatte krisen? Om krisens politiske økonomi

I forbindelse med Paul Krugmans besøg i Danmark forleden dag, blev han interviewet af en række medier, bl.a. Børsen TV: Kina er den største bekymring, Information: Danmark skulle aldrig have knyttet sig til euroen, og DR2 Deadline, hvor han blev interviewet af Martin Krasnik.

Skærmprint af interview i DR2 Deadline 12. jan. 2014.

Her en udskrift af DR's tekstning af interviewet i Deadline 12. januar 2014, sidste spørgsmål og et bonusspørgsmål, hvor de to diskuterer krisens politiske økonomi, selv om Krugman forinden har erkendt, at han ikke er ekspert i politik, og påstået, at i de få tilfælde i de seneste år, hvor han har taget fejl, har det været en fejlvurdering af politiske forhold. Det er alligevel meget interessant, og gengives da denne blogger overvejende er enig i betragtningerne, og har skrevet om meget af det samme tidligere, bl.a. vedr. Storbritannien her og om Murphy's lov om økonomisk politik.

Martin Krasnik:

Hvad er det, der er sket for så mange europæere i de seneste år? Vi taler om indflydelserige personer: den tyske regering, den britiske regering og traditionelle socialdemokrater, som ikke køber Deres argument. Hvad er der sket for os?

Tá Vitalis leggur frá sær!

Tá Annfinn V. Hansen boðar frá, at hann allíkavæl ikki vil vera kanningarstjóri, so hopi eg hann eisini forklárar, hvat er komið fram sum ger, at hann er inhabilur.

Myndakelda: Kringvarpið

Og so er næsti spurningur, um nakað av hesum er nýtt fyri Annfinn V. Hansen, síðani Annfinn V. Hansen segði, at tað vil vera

Trupulleiki fyri fólkaræðið, verði eg vrakaður sum kanningarstjóri.

Økonomisk ønsketænkning?

Den danske regering er begyndt at prale på forhånd af det økonomiske opsving, som alle tror er på vej, fordi tallene viser optimisme, men som ikke er kommet endnu, når man ser på tal for den faktiske økonomiske udvikling.

Men nu siger Paul Krugman så på TV2 News, at udviklingen i Danmark minder meget om den spanske økonomi. Årsagen er den enorme boligboble, som blev opbygget inden krisen. Forskellen derimod er, at vi oplever krisen ikke lige hårdt her pga. et stærkt socialt sikkerhedsnet. (Undskyld, hvis jeg fornærmer nogen, som er hårdere ramt af krisen end jeg er.)

Korruptión í Kringvarpinum

Hví koyrir Dia ikki pengarnar í sín egna lumma? Tí tað er korruptión.

Er nakar sum heldur, at tað er nakað annað, tá Dia og Kári avtala, at pengarnir fara í lummarnar hjá Kára?

Sikken eitt svínarí!

In.fo skrivar:

Kári selir senditíð fyri 110.000 krónur

 Les meira um mátar at snýta.